Field horloges

Veldhorloges danken hun naam aan de loopgraven van de Eerste Wereldoorlog, waar deze voormalige ‘loopgraafhorloges’ voor het eerst onmisbaar bleken. Ze staan bekend om hun minimalistische ontwerp, zonder overbodige versieringen, een kenmerk dat zowel toen als nu zorgt voor maximale leesbaarheid. Dankzij hun uiterst nauwkeurige uurwerken konden soldaten er blindelings op vertrouwen. Benieuwd naar de moderne opvolgers van deze betrouwbare klassiekers? Ontdek onze veelzijdige collectie veldhorloges en vind de perfecte metgezel voor uw dagelijkse avonturen.

Vóór 1900 droegen mannen uitsluitend zakhorloges. Tijdens de Boerenoorlogen bonden soldaten deze met leren bandjes (ook wel „wristlets“ genoemd) om hun pols, zodat zij tijdens gevechten snel de tijd konden aflezen. Tijdens de Eerste Wereldoorlog werd synchronisatie (ervoor zorgen dat alle horloges precies dezelfde tijd aangaven) van cruciaal belang, wat leidde tot de ontwikkeling van het „loopgravenhorloge“. Dit waren aangepaste zakhorloges met gesoldeerde bandbevestigingen, beschermroosters tegen vuil en lichtgevend radium op de wijzers. 
Tijdens de Tweede Wereldoorlog schreven regeringen specifieke ontwerpen voor militaire horloges voor, waarmee de basis werd gelegd voor het moderne veldhorloge. Het bekendste model is de Amerikaanse A-11, geproduceerd door fabrikanten als Elgin en Bulova. Belangrijke kenmerken waren onder meer een zwarte wijzerplaat, witte Arabische cijfers en een ‘hacking’-functie waarmee het uurwerk tot op de seconde nauwkeurig kon worden gesynchroniseerd. 
Veteranen bleven hun horloges ook na de oorlog dragen, waardoor het veldhorloge een vast onderdeel werd van vele horlogecollecties. 
Twaalf Zwitserse merken (waaronder Longines, Omega en IWC) produceerden veldhorloges voor het Britse leger. Deze horloges moesten waterdicht zijn en voorzien zijn van een kleine secondewijzer op de 6-uurpositie; ze staan gezamenlijk bekend als de „Dirty Dozen“ en zijn enorm populair bij verzamelaars. Tijdens de Vietnamoorlog schakelde het Amerikaanse leger over op goedkopere, wegwerpbare plastic horloges die waren voorzien van een extra 24-uursschaal (militaire tijd).

Kenmerken van een veldhorloge

De ontwikkeling van het veldhorloge op basis van militaire specificaties heeft geleid tot een zekere mate van standaardisatie voor dit type uurwerk, waardoor het gemakkelijk herkenbaar is. Typische kenmerken van veldhorloges zijn als volgt.
De diameter van de kast blijft doorgaans bescheiden, variërend van 36 tot 38 millimeter, met uitschieters tot 40 millimeter. Het ontwerp is volledig gericht op maximale onopvallendheid en duurzaamheid in het veld. Zo is de horlogekast vervaardigd uit robuuste materialen zoals roestvrij staal, titanium of koolstof, en is deze altijd voorzien van een matte afwerking of camouflagekleuren om schitteringen te voorkomen die de positie van een soldaat zouden kunnen verraden. Dit principe geldt ook voor het antireflecterende saffierglas en de band; zwaar roestvrij staal (dat bij contact met vuur gevaarlijk heet kan worden) wordt zelden gebruikt. In plaats daarvan wordt het horloge gedragen aan een stevige, comfortabele NATO-band van textiel of een dikke leren band. Bovendien geeft het ontwerp prioriteit aan absolute leesbaarheid onder alle omstandigheden. De wijzerplaat biedt een hoog contrast (meestal diepzwart met helderwitte Arabische cijfers, of omgekeerd) en is voorzien van krachtig lichtgevend materiaal, samen met een opvallende lichtgevende markering op de 12-uurpositie voor oriëntatie in het donker. Naast de standaard uurmarkeringen bevat de wijzerplaat vaak een extra 24-uursschaal voor militaire tijdregistratie. Ten slotte biedt het horloge een goede waterdichtheid en een duidelijke secondewijzer, soms geplaatst in een aparte subwijzerplaat, die via een ‘hacking’-functie volledig tot stilstand kan worden gebracht om de tijd tot op de seconde nauwkeurig te synchroniseren.

Zowel het klassieke veldhorloge als het klassieke pilotenhorloge zijn ontworpen voor militair gebruik. Hoewel ze op het eerste gezicht sterk op elkaar lijken vanwege hun minimalistische, functionele uiterlijk, zijn ze gebouwd voor totaal verschillende omgevingen: modderige loopgraven versus de cockpit. Ze hebben verschillende functionele ontwerpelementen gemeen, zoals een hoge leesbaarheid, sterke lichtgevende eigenschappen, een duidelijke markering op 12 uur (vaak een driehoek of pijl) en een functioneel ontwerp zonder afleidende elementen. De verschillen zitten vooral in de afmetingen: 36–38 mm voor veldhorloges en 50–55 mm voor pilotenhorloges. Pilotenhorloges zijn bovendien doorgaans voorzien van een grote, uivormige kroon, waardoor het horloge ook met handschoenen aan bediend kan worden. AND terwijl veldhorloges vaak worden gedragen aan een textielband in camouflagekleuren, wordt een pilotenhorloge doorgaans geleverd met een extra lange, stevige leren band met klinknagels, ontworpen om over een pilotenjas te worden gedragen.

Doelgroep en merken

Met hun militaire stijl zullen veldhorloges vooral mannen aanspreken; door hun bescheiden formaat zijn ze echter evenzeer geschikt voor vrouwen die op zoek zijn naar een praktisch horloge met een duidelijke, goed leesbare wijzerplaat.

Verschillende originele fabrikanten die tijdens de Eerste of Tweede Wereldoorlog officiële militaire veldhorloges produceerden, zijn vandaag de dag nog steeds actief. Een iconisch veldhorloge dat nog steeds in productie is, is de Bulova Hack Watch (A-11), die uiterst trouw blijft aan het oorspronkelijke ontwerp uit de jaren 1940. De Khaki Field-collectie van Hamilton omvat naast heruitgaven van originele modellen ook moderne herinterpretaties van klassieke veldhorloges. Naast deze traditionele fabrikanten zijn veldhorloges ook te vinden in de collecties van merken als Timex ( de Expedition-lijn), Seiko (Seiko 5) en Luminox.

De Khaki-collectie van Hamilton omvat tevens een Khaki Aviation -lijn met klassieke en moderne pilotenhorloges en een Khaki Navy-lijn met duikhorloges.

Waar moet u op letten bij aanschaf?

Als u in de eerste plaats op zoek bent naar een horloge in de stijl van een veldhorloge, kies dan een exemplaar dat het beste aansluit bij de kenmerken van een militair veldhorloge. Als u van plan bent het horloge te gebruiken voor navigatie in het veld, kies dan een model met een kompas (of een kompasring). De textiele NATO-band is de meest klassieke keuze. Een handmatig opwindbaar uurwerk is de traditionele optie, maar als u de voorkeur geeft aan gemak en nauwkeurigheid, kies dan voor een quartz- of zonne-energieversie.

Populaire keuzes

De best verkochte militaire horloges op onze website zijn de Citizen ‘Urban Military mechanical’, de Timex ‘Expedition North’ en het handopwindbare Hamilton ‘Khaki Field’ met een witte wijzerplaat.

Hoeveel kost een veldhorloge?

Betaalbare veldhorloges met een prijs tot ongeveer € 200 zijn voornamelijk te vinden in de collecties van Timex en Citizen. Een authentiek veldhorloge met handopwinding van Hamilton kost tussen de € 625 en € 995. U kunt al een quartzmodel van Lorus kopen voor slechts € 65, terwijl de prijzen oplopen tot € 525 voor een carbonhorloge van Luminox.

Veelgestelde vragen over veldhorloges

Waarvoor worden veldhorloges gebruikt?

Veldhorloges zijn over het algemeen robuuste, zeer goed afleesbare uurwerken die oorspronkelijk zijn ontwikkeld voor militair gebruik. Dit maakt ze populair onder outdoorliefhebbers die een betrouwbaar horloge willen, maar liever geen complexe digitale horloges of smartwatches dragen. Daarnaast is er een grote groep horlogeliefhebbers die de stijl en functionaliteit van dit type horloge weet te waarderen.

Is een veldhorloge een functioneel horloge?

Ja, veldhorloges zijn de ultieme functionele horloges. Deze uurwerken zijn ontworpen voor soldaten om ruige slagvelden te doorstaan en richten zich volledig op bruikbaarheid en duurzaamheid in plaats van op een luxe uitstraling.